Αποταμιευτικό ή επενδυτικό ασφαλιστήριο; Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν επιλέξετε

1. Τι είναι ένα αποταμιευτικό ή επενδυτικό ασφαλιστήριο;

Πολλοί άνθρωποι αναζητούν τρόπους να αποταμιεύουν συστηματικά, να δημιουργούν κεφάλαιο για το μέλλον ή να προετοιμάζονται οικονομικά για σημαντικές ανάγκες, όπως η συνταξιοδότηση, οι σπουδές των παιδιών ή η συμπλήρωση του οικογενειακού εισοδήματος.

Μία από τις επιλογές που μπορούν να εξετάσουν είναι τα ασφαλιστήρια συμβόλαια με αποταμιευτικό ή επενδυτικό χαρακτήρα. Πρόκειται για προϊόντα που συνδυάζουν ασφαλιστικά χαρακτηριστικά με τη δημιουργία κεφαλαίου ή την επένδυση χρημάτων, ανάλογα με τη δομή του κάθε προγράμματος.

Παρότι τα προϊόντα αυτά μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους, υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές. Ορισμένα δίνουν έμφαση στην προβλεψιμότητα της μελλοντικής παροχής, εφόσον προβλέπονται συγκεκριμένες εγγυήσεις, ενώ άλλα συνδέουν την αξία τους με την πορεία επενδυτικών επιλογών.

Γι’ αυτό, πριν από την επιλογή ενός προγράμματος, είναι σημαντικό να γνωρίζετε πού κατευθύνονται τα χρήματά σας, ποιοι κίνδυνοι αναλαμβάνονται και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορείτε να λάβετε το κεφάλαιό σας.

2. Τι είναι το αποταμιευτικό ασφαλιστήριο;

Το αποταμιευτικό ασφαλιστήριο είναι ένα ασφαλιστικό προϊόν που έχει σχεδιαστεί ώστε να συνδυάζει ασφαλιστική προστασία με τη συσσώρευση κεφαλαίου σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Ανάλογα με το πρόγραμμα, ο ασφαλισμένος καταβάλλει τακτικά ασφάλιστρα, για παράδειγμα κάθε μήνα ή κάθε χρόνο, ή μπορεί να προβλέπεται εφάπαξ καταβολή. Το συμβόλαιο καθορίζει τις παροχές, τη διάρκεια, τις προϋποθέσεις καταβολής και τον τρόπο υπολογισμού της αξίας που μπορεί να λάβει ο δικαιούχος.

Ορισμένα προγράμματα μπορεί να περιλαμβάνουν εγγυημένο κεφάλαιο ή συγκεκριμένη εγγυημένη παροχή κατά τη λήξη. Άλλα μπορεί να προβλέπουν μη εγγυημένες αποδόσεις ή πρόσθετες παροχές που εξαρτώνται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Σημαντικό: Ο χαρακτηρισμός «αποταμιευτικό» δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ολόκληρο το καταβληθέν ποσό είναι εγγυημένο ή ότι μπορείτε να το ανακτήσετε οποιαδήποτε στιγμή χωρίς απώλειες. Οι πραγματικές εγγυήσεις πρέπει να αναφέρονται ρητά στους όρους του συμβολαίου.

3. Τι είναι το επενδυτικό ασφαλιστήριο;

Το επενδυτικό ασφαλιστήριο είναι ένα ασφαλιστικό προϊόν του οποίου η αξία συνδέεται, σε διαφορετικό βαθμό ανάλογα με τη δομή του, με την πορεία επενδύσεων.

Σε ορισμένα προϊόντα, ο ασφαλισμένος μπορεί να επιλέγει ανάμεσα σε διαθέσιμα επενδυτικά κεφάλαια ή χαρτοφυλάκια, τα οποία ενδέχεται να επενδύουν σε μετοχές, ομόλογα ή άλλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.

Η τελική αξία του συμβολαίου επηρεάζεται από παράγοντες όπως:

• Η πορεία των επενδύσεων που έχουν επιλεγεί.
• Οι διακυμάνσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών.
• Οι χρεώσεις του ασφαλιστικού και επενδυτικού προϊόντος.
• Η διάρκεια διακράτησης του συμβολαίου.
• Οι όροι και οι προϋποθέσεις των ασφαλιστικών παροχών.

Το βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι ο ασφαλισμένος μπορεί να επωφεληθεί από θετική πορεία των επενδύσεων, αλλά μπορεί επίσης να υποστεί απώλειες εάν η αξία τους μειωθεί.

Δεν είναι όλα τα επενδυτικά ασφαλιστήρια ίδια. Η έκταση της επενδυτικής έκθεσης, η ασφαλιστική κάλυψη και τυχόν εγγυήσεις εξαρτώνται από το συγκεκριμένο προϊόν.

4. Ποιες είναι οι βασικές διαφορές;

Η σημαντικότερη διαφορά αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η μελλοντική παροχή.

Σε ένα αποταμιευτικό πρόγραμμα με συμβατικά κατοχυρωμένη εγγύηση, ο ασφαλισμένος γνωρίζει εκ των προτέρων ποια παροχή προβλέπεται, εφόσον τηρηθούν οι όροι του συμβολαίου. Αυτό μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στον οικονομικό σχεδιασμό.

Σε ένα επενδυτικό ασφαλιστήριο χωρίς εγγύηση κεφαλαίου, η τελική αξία εξαρτάται από την πορεία των επενδύσεων. Επομένως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα από την αρχή.

Άλλες σημαντικές διαφορές αφορούν:

Τον επενδυτικό κίνδυνο: Στα επενδυτικά προϊόντα χωρίς εγγύηση, ο ασφαλισμένος αναλαμβάνει τον κίνδυνο μείωσης της αξίας των επενδύσεων.

Την ευελιξία: Ορισμένα συμβόλαια επιτρέπουν αλλαγές στις επενδυτικές επιλογές ή στα ποσά καταβολής, ενώ άλλα έχουν πιο αυστηρούς όρους.

Τις χρεώσεις: Τα δύο είδη προϊόντων μπορεί να έχουν διαφορετικές χρεώσεις, όπως έξοδα ασφαλιστικής κάλυψης, διαχείρισης, συναλλαγών ή εξαγοράς.

Την πρόωρη έξοδο: Η διακοπή ενός συμβολαίου πριν από τη λήξη μπορεί να έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες, ιδίως στα πρώτα χρόνια.

Η σωστή σύγκριση πρέπει να γίνεται με βάση τα συγκεκριμένα συμβόλαια και όχι μόνο την ονομασία τους.

5. Τι συμβαίνει αν χρειαστείτε τα χρήματα νωρίτερα;

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να εξετάσετε είναι η δυνατότητα πρόσβασης στα χρήματά σας πριν από τη λήξη του συμβολαίου.

Σε αρκετά ασφαλιστικά προϊόντα υπάρχει δυνατότητα εξαγοράς, δηλαδή πρόωρης λύσης του συμβολαίου έναντι ενός ποσού που υπολογίζεται σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους.

Ωστόσο, η αξία εξαγοράς μπορεί να είναι χαμηλότερη από το συνολικό ποσό των ασφαλίστρων που έχετε καταβάλει. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε συμβατικές επιβαρύνσεις, στο κόστος ασφαλιστικής κάλυψης, σε χρεώσεις εξαγοράς ή, στα επενδυτικά προϊόντα, στη μείωση της αξίας των επενδύσεων.

Για παράδειγμα, εάν έχετε καταβάλει συνολικά €6.000, δεν σημαίνει ότι θα λάβετε υποχρεωτικά €6.000 εάν αποφασίσετε να διακόψετε το συμβόλαιο μετά από λίγα χρόνια.

Πριν υπογράψετε, ζητήστε να δείτε πώς διαμορφώνεται η αξία εξαγοράς σε διαφορετικά χρονικά σημεία, όπως μετά το πρώτο, το τρίτο, το πέμπτο και το δέκατο έτος, εφόσον τα στοιχεία αυτά είναι διαθέσιμα για το προϊόν.

Εάν υπάρχει πιθανότητα να χρειαστείτε τα χρήματα σύντομα, εξετάστε προσεκτικά εάν η μακροχρόνια δέσμευση είναι κατάλληλη για εσάς.

6. Ποιες χρεώσεις πρέπει να ελέγξετε;

Οι χρεώσεις μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό ποσό που θα λάβετε. Για τον λόγο αυτό, δεν αρκεί να εξετάζετε μόνο την προβλεπόμενη παροχή ή μια ενδεικτική απόδοση.

Αναζητήστε πληροφορίες για:

• Έξοδα σύναψης: Χρεώσεις που ενδέχεται να επιβάλλονται κατά την έναρξη του συμβολαίου.
• Κόστος ασφαλιστικής κάλυψης: Το ποσό που αντιστοιχεί στις ασφαλιστικές παροχές.
• Έξοδα διαχείρισης: Χρεώσεις για τη διαχείριση του συμβολαίου ή των επενδύσεων.
• Επενδυτικά έξοδα: Κόστη που σχετίζονται με τα υποκείμενα επενδυτικά κεφάλαια, όπου εφαρμόζονται.
• Χρεώσεις εξαγοράς: Επιβαρύνσεις που μπορεί να ισχύουν σε περίπτωση πρόωρης διακοπής.
• Άλλες συμβατικές επιβαρύνσεις: Οποιοδήποτε πρόσθετο κόστος προβλέπεται στα επίσημα έγγραφα του προϊόντος.

Ζητήστε να σας εξηγήσουν με σαφήνεια πώς επηρεάζουν οι χρεώσεις την αξία του συμβολαίου και ποιο είναι το συνολικό κόστος σε βάθος χρόνου.

7. Πώς να αξιολογήσετε τις προβλεπόμενες αποδόσεις;

Στα αποταμιευτικά και επενδυτικά ασφαλιστήρια μπορεί να παρουσιάζονται παραδείγματα μελλοντικών παροχών ή υπολογισμοί βασισμένοι σε διαφορετικά σενάρια.

Είναι σημαντικό να διακρίνετε:

• Εγγυημένες παροχές: Ποσά που προβλέπονται συμβατικά και ισχύουν υπό τους συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις.
• Μη εγγυημένες παροχές: Ποσά που εξαρτώνται από μελλοντικές εξελίξεις και δεν είναι βέβαιο ότι θα καταβληθούν.
• Ενδεικτικές αποδόσεις: Υπολογισμούς που βασίζονται σε παραδοχές και δεν αποτελούν υπόσχεση μελλοντικού αποτελέσματος.

Εάν ένα πρόγραμμα παρουσιάζει ένα πιθανό ποσό κατά τη λήξη, ρωτήστε ποιο μέρος του είναι εγγυημένο και ποιο εξαρτάται από την πορεία των επενδύσεων ή από άλλους παράγοντες.

Εξετάστε επίσης εάν οι αποδόσεις παρουσιάζονται πριν ή μετά τις χρεώσεις και πώς μπορεί να επηρεαστεί η αγοραστική δύναμη του τελικού ποσού από τον πληθωρισμό.

8. Τι πρέπει να προσέξετε πριν υπογράψετε;

Πριν επιλέξετε ένα αποταμιευτικό ή επενδυτικό ασφαλιστήριο, είναι χρήσιμο να απαντήσετε σε ορισμένες βασικές ερωτήσεις:

1. Ποιος είναι ο βασικός στόχος του συμβολαίου;
2. Για πόσα χρόνια δεσμεύομαι;
3. Ποιο ποσό θα καταβάλλω και πόσο ευέλικτες είναι οι πληρωμές;
4. Υπάρχει εγγύηση κεφαλαίου ή συγκεκριμένης παροχής; Ποιοι ακριβώς είναι οι όροι της;
5. Ποιος αναλαμβάνει τον επενδυτικό κίνδυνο;
6. Ποιες είναι όλες οι χρεώσεις;
7. Πόσα χρήματα θα μπορούσα να λάβω εάν διακόψω το συμβόλαιο νωρίτερα;
8. Ποιες ασφαλιστικές καλύψεις περιλαμβάνονται και ποιες εξαιρούνται;
9. Τι συμβαίνει σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισμένου;
10. Πώς φορολογούνται οι παροχές, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και τη δική μου περίπτωση;

Μην αρκεστείτε σε μια προφορική παρουσίαση. Ζητήστε τα επίσημα έγγραφα, διαβάστε τους όρους και βεβαιωθείτε ότι κατανοείτε τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνετε.

9. Σε ποιους μπορεί να ταιριάζει κάθε επιλογή;

Ένα αποταμιευτικό ασφαλιστήριο με σαφείς συμβατικές εγγυήσεις μπορεί να ενδιαφέρει κάποιον που δίνει προτεραιότητα στην προβλεψιμότητα και είναι διατεθειμένος να τηρήσει τους όρους και τη διάρκεια του προγράμματος.

Ένα επενδυτικό ασφαλιστήριο μπορεί να εξεταστεί από κάποιον που επιδιώκει μακροπρόθεσμη συσσώρευση κεφαλαίου, κατανοεί τις διακυμάνσεις των αγορών και αποδέχεται ότι μπορεί να υποστεί απώλειες.

Ωστόσο, κανένα από τα δύο δεν είναι κατάλληλο για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση, τις υποχρεώσεις, τον χρονικό ορίζοντα, την ανάγκη για ρευστότητα και την ανοχή στον κίνδυνο.

Είναι επίσης σημαντικό να μην αντιμετωπίζετε ένα τέτοιο συμβόλαιο ως υποκατάστατο του ταμείου έκτακτης ανάγκης σας. Τα χρήματα που προορίζονται για απρόβλεπτα έξοδα είναι προτιμότερο να παραμένουν διαθέσιμα με τρόπο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες σας.

10. Πώς συνδέεται με τον μακροπρόθεσμο οικονομικό σχεδιασμό;

Ένα ασφαλιστικό προϊόν με αποταμιευτικό ή επενδυτικό χαρακτήρα μπορεί να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου οικονομικού σχεδιασμού. Δεν είναι απαραίτητο, όμως, να αποτελεί τη μοναδική λύση για την αποταμίευση ή την επένδυσή σας.

Πριν λάβετε απόφαση, εξετάστε συνολικά τα οικονομικά σας δεδομένα: τα τακτικά εισοδήματα, τις δαπάνες, τις υφιστάμενες οφειλές, τις ανάγκες της οικογένειάς σας και τους στόχους σας για τα επόμενα χρόνια.

Η σύγκριση με εναλλακτικές λύσεις πρέπει να γίνεται με κοινά κριτήρια, όπως το κόστος, η ρευστότητα, ο κίνδυνος, οι εγγυήσεις, η φορολογική μεταχείριση και η δυνατότητα προσαρμογής στις μελλοντικές ανάγκες.

Η ενημερωμένη επιλογή δεν βασίζεται μόνο στο ποιο προϊόν εμφανίζει το υψηλότερο πιθανό ποσό στη λήξη, αλλά στο κατά πόσο ανταποκρίνεται στις πραγματικές σας ανάγκες.

Συμπέρασμα

Τα αποταμιευτικά και τα επενδυτικά ασφαλιστήρια μπορούν να εξυπηρετήσουν διαφορετικούς οικονομικούς στόχους, αλλά δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Οι εγγυήσεις, οι αποδόσεις, οι χρεώσεις και οι όροι πρόωρης εξόδου διαφέρουν σημαντικά από προϊόν σε προϊόν.

Πριν δεσμεύσετε τα χρήματά σας, εξετάστε τη διάρκεια, το συνολικό κόστος, τις ασφαλιστικές παροχές και το ενδεχόμενο απώλειας κεφαλαίου. Ζητήστε σαφείς απαντήσεις για όσα δεν κατανοείτε και αξιολογήστε το προϊόν σε σχέση με τις υπόλοιπες οικονομικές σας ανάγκες.

Στη Globy+, στόχος μας είναι να σας βοηθούμε να κατανοείτε τις διαθέσιμες ασφαλιστικές και χρηματοοικονομικές επιλογές, ώστε να λαμβάνετε πιο ενημερωμένες αποφάσεις, με βάση τους προσωπικούς σας στόχους.

Το παρόν άρθρο αποτελεί γενική ενημέρωση και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ασφαλιστική, επενδυτική, φορολογική ή νομική συμβουλή. Οι όροι κάθε προϊόντος πρέπει να ελέγχονται στα επίσημα συμβατικά και ενημερωτικά έγγραφα.